U Jisu, Ki Samla Bad Ka Lawei

“…kaei ba ngan leh ban ioh ka jingim bymjukut?”

Ka khlam ka la pynjulor bad ki samla kynthei, shynrang bad kiwei pat, ki shaiong bad sheptieng ban pyrkhat ia ka jingpynjot jong ka. Ha kajuh ka por kane kam pat dei kaba kut jong ka jingim bad barabor ka jingshai ka ap ha ba kut ka lynti iaid ba dum tliw tliw. Ha ka almanac jong ka Balang Presbyterian kane ka dei ka taiew jong ki samla bad kane ka sermon ka mih na ka jingiakren-iatai bad ki katto katne ngut ki samla kiba phohsniew bad saindur ia ka lawei.

“Ka nuksa bakhraw ba u Jisu u pynpaw ka long ba u niewkor ia ki briew baroh bad haba u iakren-iatai nia, u iajngi lang ha ka thwei pyrkhat jong ki bad ki ruh ki iasuh khlieh lang ha ka thwei pyrkhat jong u lyngba ki nia, ki jutang ne jingkylli ba ki buh ha khmat jong U. Ha kane ka rukom U iashim bynta lang bad ki paidbah nongshong shnong bad saindur ia ka jingim bad ka lawei.

Katkum ka Bible, ki don katto katne ki khep ba u Jisu u iakren-iatai nia markhmat para marwei bad ki briew halor ka jingim bymjukut.Ka wei, ka dei bad ka nongsamaria ha ka pung u Jakob (Ioanis 4). Kane ka jingiakynduh ka la pynkhih win ia ka shnong ka thaw ba kumno u Jisu, u Jiw u pynpoh ialade ban iakren bad ka nongsamaria, khamtam eh bad ka kynthei kaba thoh bria? Ha ka por u Jisu ym don jaka ia ki kynthei ha ka imlang sahlang; ki kynthei ki shah leh bein, shah lorni, shah pynrem bad shah byrngem pyniap. Hynrei u Jisu u iada ia ka nongsamaria, bad ryngkat bad ka, u saindur bad pynwandur thymmai ia ka jingim bad lawei jong ka. Ka ba ar, ka dei ka jingiakynduh bad u Samla riewspah bad ha kine ki jingiakynduh u Jisu u iatai nia kum para ba ia ryngkat , nalor nangta ryngkat bad ki u saindur bad pynwandur lang ia ka jingim bad ka lawei.

Ka jingim bymjukut ka dei ka sobjek kaba jylliew bad ha ki Jiw ki kyndon ban ioh ia ka jingim bymjukut ka dei ka jingbud pyrkhing ia ki Hukum ne ka Jutang. Ha kine ki ar tylli ki khep jingiatai u Jisu u pynpaw shynna ba ka jingim hangne ha sla khyndew ruh ka long kaba kongsan. Ka jinghikai shong tynrai ka Balang Khristan ka long ba ka jingim bymjukut, ka dei ka jingim ba suk ba tngen, ka jingim ka bym don shuh ka jingjynjar bad ka bym iap shuh ha Bneng. Hynrei u Jisu u hikai ba ka jingim bymjukut kam dei tang kata ka jingim ka ba suk ha Bneng bad u pynpaw shai ba ki briew ki dei ruh ban ioh ia kata kajuh ka Bneng hangne ha pyrthei. Namar kata ka daw U la wan sha ka pyrthei ban ai ka jingim ba dap kyrhai. Ka jingim ba dap kyrhai ba u Jisu u ialap ka dei ka Bneng hangne ha khyndew bad u Jisu u trei bad wer ia ki synran bad nongbud ban phohsniew, ban saindur bad ban pynurlong ia ka Bneng hangne ha khyndew.

Ka Gospel u Markos 10:17-23 ka iathuh shaphang ka jingiatai bad jingiapynphai nia hapdeng u Jisu bad u Samla riewspah.La uta u samla u kylla ba mut ne em, lane u bud ne em ia u Jisu ? kam dei ka mat puson ha kane ka sermon. U Jisu u niew ia une u Samla kum uba iaryngkat, u niewkor shikatdei ia ka jingtip bad ka jingshempang jong u halor ka Hukum bad khamtam eh u niewkor-niewtang ia ka bor bad jinglah (potential) jong u. La plie ia ka jingiakren-iatai nia da ka jingkylli, “…ko Nonghikai babha, kaei ngan leh ban ioh ka jingim bymjukut? U Jisu u iakren bad u samla Jiw bad na ka jingiakren la sngewthuh shai ba u samla u don ka jingtip bad ka jingnang jingstad, nalor ka spah. U tip bad bud ia ki Hukum. Ka long ka jingiakren kaba jylliew bad haba jubab ia ka jingkylli, u Jisu u kdew sha ki artylli ki mat (i) ka jingsumar ia ka Hukum bad (ii) ka jingieid ia u Blei bad ia ki para briew. Halor ka mat kaba nyngkong kam long kaba eh ia u Samla ban pynpaw ba u bat ia ki Hukum. Hynrei ha ka mat ba ar  u Samla u shem shitom ban pynphai nia ne pynksan ialade bad ka dei ka jingduna kaba khanglad ia u ban mad ia ka jingim ba pura. Ka Hukum ne ka Jutang ba ki Jiw ki iateh bad u Yaweh ka sdien ha ki ar tylli ki rishot, ka jingieid ia U Blei bad ia ki para briew.  Katkum i Phadar Sngi, ki kyntien “khie die noh katba me don” ki mut ieid ia u Blei da ka dohnud bad mynsiem baroh (Duteronomi 6:4-6) bad ki kyntien, “ai ruh ha kiba duk” ka mut ieid ia la u paramarjan kumba ia lade (Lebitekos 19:18). Ha Ki Kam Ki Apostol, ka jingiasam-iabhah bynta lang na ka spah ka long ka nongrim ba kongsan tam jong ka kynhun ki Khristan ba nyngkong.

U Samla watla u don ka bor bad ka jinglah, hynrei um lah pat ban pynpura ia ka jingim namar ba u don ka jingduna. U ieid ia ka spah ym ia u Blei. U klet noh ia kiwei ki para briew lane para jingthaw kiba don ka juh ka hok ban im bad ioh ka jingim ba dap kyrhai. Da ka jingieid sbun u Jisu u pyni ia uta u Samla “kawei me dang duna”, bad ki riewstad Bible ki ong, ia kine ki kyntien la ring jingmut na ka ktien Grik “hen se histeri” kaba mut ba u briew ne ka briew ki don ka jingkyrduh tasam bad ki donkam haduh katta katta ban pyndap pura ia ka longbriew bad lada kim lah ban pynbiang, ka longbriew kan ym pura lano lano ruh. Kum ka nuksa u briew uba don tang ka ‘tikamon naduh ba dang kha, u donkam ia ka ‘tikadiang ban pura bad ban biang ka longbriew. Kumta lyngba kane ka jingiatai u Jisu u angnud ban pynwandur ia ka jingim jong u Samla, ban iapuson lang bad ban saindur ia ka jingim bad lawei, namar ba u tip ba une u samla u don ka bor bad jinglah bad un long ka jingkyrkhu bad jingmyntoi ia kiwei. U Jisu u iohi ba u donkam ei ei, na kaba um lah ban lait ban biang pura ka longbriew man briew. U Jisu u kwah bad thrang ban leh ei ei na ka bynta jong u, kumta u iakren-iatai nia bad u.

Ki samla ki dei ka kynhun kaba khlain bor tam ha ka imlang sahlang bad U Ioanis ha ka shithi ba nyngkong 2:14 u kubur ia kata bad ka history ruh ka iathuh ba ki samla ki lah ban pynkylla dur ia ka imlang sahlang bad ka synshar khadar.  Kumba 65% ki samla ha ka Jylla ki dei kiba hapoh 30 snem ka rta .Ka por samla ka dei ka por ba ngi kut jingmut ban aiti ialade na ka bynta ka lawei bad ngi kyndeh mynsiem ban mutdur bad ban leh shibun ki kam ha ka jingim. Mynta ka samla Greta Thunberg, kaba dang 17 snem ka rta ka ialam khmat ia ka jingiakhih paidbah ba radbah kylleng ka pyrthei ban pynneh pynsah ia ka Mariang . Kane ka samla ryngkat bad ki million ngut ki para samla kylleng ka pyrthei bad ha ka Jylla ruh, hapoh ka lama “Fridays For Future” ki ieng bad iakhun pyrshah ia ki rukom treikam jong ki Nongsynshar bad ki Sorkar kiba pynjot bad pynsniew ia ka Mariang. Kine ki samla ki iapuson lang bad saindur ia ka lawei ka Ri bad ki angnud ban ioh ia ka Mariang kaba bha pateng la pateng, ban ring mynsiem da ka lyer kaba khuid, ban dih da ka um kaba shngiam bad sngur, ban bam ka bam kaba tei, ban trei bad ban kamai jakpoh khlem da pynjulor ia ka mei Mariang.

Haba iakren bad katto katne ngut ki samla kiba hapoh 30 snem ka rta ki pynpaw shibun kiei kiei, naduh ka jingkyrmen haduh ka jingangnud, bad hapdeng ka khlam ki shlur ban phohsniew bad ban saindur ia ka lawei. Lah ban ong haba iakren bad ki, la shem ba pleng ka lawei ka shlei da ka jingkyrmen. Ngan sot hangne ia ki symboh pyrkhat jong ki.

Uwei u samla u ngeit, “ba ka lawei kan long kaba bha bad kiei kiei kiba u thmu ne wad ki la don lypa bad ka jingim jong u. Khlem ka jingkyrmen ka jingmut jingpyrkhat ka long kaba diaw bad dum. Hapdeng ka jingduhkyrmen nga peit sha ka lawei da ka jingkmen. Ka jingkyrmen ka long ka atiar kaba don bor bha na ka bynta ki samla. Ka jingpyrkhat shimet kan wanrah ia ka lawei kaba sngewsih, hynrei ka jingieid kan saindur ia ka lawei kaba kham pher bad kaba khlem khwan myntoi.” (Joel)

Ka khlam ka la ktah shibun ia kiba duk. Hynrei ka khlam ka dei ban wanrah ka jingkylla ha ka jingim, ka synshar khadar, ka rukom im bad ka lawei kan long kaba thymmai. Ban im ka jingim ka ban long ka jingkyrkhu bad jingmyntoi ia kiwei.”(Emi)

Ka khlam kam dei kaba wan na u Blei bad bunsien dei ma ngi kiba long ka daw jong ki jingeh bad jingsniew. Ka khlam ka dei ban wanrah ia ka jingiajan, jingiaieid bad ban kyrshan iwei ia iwei pat. Kata ka dei ka lawei kaba kmen bad ba dap jingkyrmen.” (Aiti)

Amen

(Kane ka sermon ka mih na ka jingiasyllok bad Joel, Emi, Aiti bad kiwei kiwei)

Have your say

comments

Raiot

Subscribe to RAIOT via Email

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 14,054 other subscribers

Kyrsoibor Pyrtuh is a pastor interested in intersection between theology and social power

Be First to Comment

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.